Sperwer

bliksemsnelle jager van bos en tuin

De sperwer (Accipiter nisus) is een kleine, razendsnelle roofvogel die vaak onverwacht opduikt. Met zijn korte, brede vleugels en lange staart manoeuvreert hij moeiteloos tussen bomen, hagen en tuinen. Hij jaagt bijna uitsluitend op zangvogels — van mussen en mezen tot vinken en spreeuwen — en doet dat met een verrassingsaanval die soms letterlijk in een oogwenk voorbij is.

Hoe herken je hem?

• Formaat: 28–40 cm lang, spanwijdte 56–78 cm.

Kleur:

• Mannetje: blauwgrijze rug, roestrode dwarsbanden op borst en buik.
• Vrouwtje: groter, bruingrijs met fijnere bandering.
• Vlucht: enkele snelle vleugelslagen gevolgd door een korte glijvlucht.
• Ogen & poten: opvallende gele iris en lange, dunne gele poten.

Leefgebied

De sperwer komt voor in heel Europa, behalve in de koudste noordelijke regio’s. In Vlaanderen is hij tegenwoordig een algemene broedvogel, zelfs in dorpen en steden. Hij broedt het liefst in dichte bossen, maar jaagt ook in tuinen, parken en halfopen landschappen.

Wat eet een sperwer?

Zijn menu bestaat bijna volledig uit kleine zangvogels:

• Mannetje: mussen, mezen, vinken.
• Vrouwtje: grotere prooien zoals merels, spreeuwen en zelfs Turkse tortels.

Hij jaagt vanuit dekking of schiet plots tevoorschijn in een snelle, wendbare vlucht.

Broeden en familie

• Broedperiode: eind april tot juni.
• Nest: hoog in bomen, elk jaar een nieuw nest.
• Legsel: meestal 3–5 eieren.
• Rolverdeling: het mannetje jaagt voor het vrouwtje tijdens het broeden; later jagen ze samen voor de jongen.
• Uitvliegen: juni, daarna blijven de jongen nog enkele weken in de buurt.

Sperwer in Vlaanderen

De soort is de laatste decennia sterk toegenomen en komt nu ook voor in kleine parkjes en bosjes in stedelijke gebieden. In sommige oostelijke en bosrijke regio’s lijkt een lichte afname te beginnen, maar algemeen blijft de sperwer een gewone verschijning.

Wist je dat?

Sperwers vliegen zich relatief vaak dood tegen ramen tijdens een achtervolging. Raamstickers of vogelvriendelijke markeringen kunnen veel slachtoffers voorkomen.

FR: Epervier d'Europe