Arctische ganzen

Wintergasten uit het Hoge Noorden

Elk najaar arriveren duizenden arctische ganzen vanuit de uitgestrekte toendra's van het Hoge Noorden in onze streken. Deze vogels broeden in gebieden van Groenland, IJsland, Scandinavië, Spitsbergen en Siberië, waar de zomers kort maar voedselrijk zijn. Zodra sneeuw en ijs hun broedgebieden opnieuw bedekken, trekken ze duizenden kilometers zuidwaarts op zoek naar voedsel en rustige rustplaatsen.

West-Europa vormt voor veel soorten een belangrijk overwinteringsgebied. In België en Nederland kunnen we grote groepen Kolganzen, Kleine rietganzen, Brandganzen, Rotganzen en soms ook Toendrarietganzen waarnemen. Vooral kustgebieden, polders, slikken en schorren bieden ideale leefomstandigheden.

Arctische ganzen zijn uitstekende vliegers. Tijdens hun trek leggen zij vaak honderden kilometers per dag af in karakteristieke V-formaties. Door deze formatie besparen de vogels energie, omdat elke gans profiteert van de opwaartse luchtstromen die door de voorganger worden gecreëerd. Zo kunnen ze enorme afstanden afleggen met een beperkt energieverbruik.

Tijdens de winter voeden de ganzen zich voornamelijk met grassen, graanresten en jonge landbouwgewassen. Overdag zoeken ze voedsel op akkers en weilanden, terwijl ze 's nachts vaak rusten op open wateren of uitgestrekte schorren waar ze veiliger zijn voor predatoren.

In het voorjaar begint de terugreis naar het noorden. Daar moeten de vogels tijdig aankomen om gebruik te maken van de korte poolzomer. Zodra de sneeuw smelt, groeit de vegetatie razendsnel en beschikken de ganzen over voldoende voedsel om hun jongen groot te brengen.

Arctische ganzen zijn indrukwekkende ambassadeurs van de internationale vogeltrek. Hun jaarlijkse reizen verbinden het poolgebied met onze polders, kustlandschappen en natuurgebieden. Wie in de winter een overvliegende troep ganzen hoort roepen, luistert naar reizigers die een van de meest indrukwekkende trektochten uit het dierenrijk ondernemen.

Enkele arctische ganzensoorten in België

Wist je dat?
Een kolgans kan tijdens de trek meer dan 4.000 kilometer afleggen tussen haar overwinteringsgebied en de arctische broedgebieden. De vogels keren vaak jarenlang terug naar dezelfde rust- en voedselgebieden.

"Wanneer de winter aanbreekt, brengen arctische ganzen een stukje van het poolgebied mee naar onze polders en kustvlakten."